Cá cược tỷ số bóng đá theo toán học nghe cao siêu nhưng thực chất chỉ là dùng hàm Poisson để ước xem mỗi tỷ số có xác suất bao nhiêu phần trăm, rồi so với tỷ lệ nhà cái. Anh em coi đá gà trực tiếp Thomo hay hỏi: cược gà thì nhìn gà, còn cược tỷ số nhìn gì? Câu trả lời là nhìn số bàn trung bình của hai đội. Bài này hướng dẫn cách làm trên Excel, không cần nhớ công thức.
Poisson là gì, sao lại dùng cho bóng đá?
Poisson là phân phối xác suất cho các sự kiện đếm được, xảy ra độc lập trong một khoảng thời gian, ví dụ số bàn thắng trong 90 phút. Biến số phải là số nguyên không âm (0, 1, 2, 3 bàn), không thể là số âm hay phân số. Chỉ cần biết số bàn kỳ vọng của mỗi đội (gọi là lambda), hàm sẽ cho ra xác suất đội đó ghi 0, 1, 2, 3… bàn. Nhân xác suất của hai đội với nhau là ra xác suất từng tỷ số. Công thức gốc và điều kiện áp dụng được trình bày ở bài Phân phối Poisson trên Wikipedia.
Làm trên Excel theo 4 bước
- Tính bàn kỳ vọng. Lấy số bàn ghi trung bình mỗi trận của đội nhà nhân với số bàn thủng trung bình của đội khách, chia cho trung bình chung của giải. Làm tương tự cho đội khách. Kết quả là lambda nhà và lambda khách.
- Lập bảng xác suất. Trong ô Excel gõ =POISSON.DIST(số bàn; lambda; FALSE). Kéo cho số bàn từ 0 đến 5 cho mỗi đội.
- Nhân chéo. Xác suất tỷ số 2-1 = P(nhà ghi 2) x P(khách ghi 1). Lập bảng 6×6 là có đủ các tỷ số phổ biến.
- Gom nhóm. Cộng các ô có nhà lớn hơn khách để ra xác suất nhà thắng; cộng các ô có tổng bàn từ 3 trở lên để ra xác suất Tài 2.5; cộng các ô nhà thắng cách biệt từ 2 bàn để ra xác suất thắng kèo chấp 1 trái.
Ví dụ tính (ví dụ minh họa tự đặt)
Giả sử trận Everton gặp Leeds, nhà cái để Everton chấp 1 trái, tài xỉu 2. Ước lambda Everton = 1.6, lambda Leeds = 0.9. Kết quả Poisson làm tròn:
| Tỷ số | Xác suất | Ý nghĩa với kèo |
|---|---|---|
| 1-0 | 13,1% | Everton thắng 1 bàn: hòa tiền kèo chấp 1 |
| 2-0 | 10,5% | Ăn kèo chấp 1, Xỉu 2 thua (đúng mốc 2 hoàn tiền) |
| 2-1 | 9,4% | Ăn kèo chấp 1, Tài 2 ăn |
| 1-1 | 11,8% | Thua kèo chấp 1, tổng 2 hoàn tiền tài xỉu |
| 0-0 | 8,2% | Thua kèo chấp, Xỉu 2 ăn |
Cộng tất cả các ô Everton thắng cách biệt từ 2 bàn được khoảng 34%. Nếu tỷ lệ nhà cái cho cửa Everton chấp 1 là 0.95 (tức phải thắng khoảng 51% số lần mới hòa vốn), thì theo mô hình này cửa Everton không đáng cược; ngược lại cửa Leeds cộng 1 có xác suất thắng và hòa tiền cao hơn.
Poisson dùng được và không dùng được ở đâu
- Dùng tốt cho tài xỉu và kèo chấp cả trận, khi có dữ liệu đủ dài (ít nhất 10 trận gần nhất mỗi đội).
- Kém chính xác với tỷ số hòa 0-0 và 1-1 (mô hình hay ước thấp), nên nhiều người cộng thêm vài phần trăm cho hai tỷ số này.
- Không tính được yếu tố thẻ đỏ, thay đổi đội hình, thời tiết, động lực thi đấu. Đây là phần anh em phải tự điều chỉnh lambda.
Khác gì so với cược đá gà?
Cược gà ở trường Thomo không có mô hình toán nào đếm số bàn, vì kết quả chỉ có thắng thua và trận đấu quá ngắn. Điều anh em có thể mang từ Poisson sang cược gà là tư duy so sánh xác suất với tỷ lệ: kèo gà ăn 8 nghĩa là cần thắng hơn 55% số trận mới có lời, ăn 10 thì cần trên 50%. Nếu nhìn gà mà không tự tin đến mức đó thì bỏ qua, giống như bỏ qua kèo bóng khi xác suất mô hình thấp hơn mức hòa vốn.
Vốn và kỷ luật khi cược theo mô hình
Mô hình chỉ cho lợi thế nhỏ, vài phần trăm mỗi kèo, nên chỉ có tác dụng khi cược đều tay, mỗi kèo một mức tiền cố định, không tăng tiền sau khi thua. Cược tỷ số chính xác có tỷ lệ ăn cao nhưng xác suất mỗi tỷ số hiếm khi vượt 15%, nên chỉ dành phần vốn nhỏ cho loại kèo này.
Poisson không đảm bảo thắng, nó chỉ giúp anh em không cược vào kèo mà xác suất rõ ràng thấp hơn giá. Bảng tỷ lệ kèo chấp và tài xỉu để đối chiếu với mô hình có sẵn trên SV388, ngay cạnh lịch đá gà Thomo hôm nay.
